اتهام‌زنی تازه لندن علیه تهران؛ پای‌گاه فیرفورد و ابعاد امنیتی هشدار صریح ایران

در پی حادثه‌ی مشکوک در اطراف پای‌گاه هوایی "فیرفورد" در منطقه گلاسترشر بریتانیا، اندی برنام، نخست‌وزیر بریتانیا، از احتمال نقش داشتن جمهوری اسلامی ایران در این رویداد خبر داد. 
موصوف که در پایان نشست حزب کارگر در لیورپول و هم‌چنین در گفتگو با شبکه بی‌بی‌سی سخن می‌گفت، ادعا کرد ارزیابی‌های اولیه و شواهد نیرومندی از دخالت تهران در حوادث آخر هفته در اطراف این پای‌گاه نظامی حاکی است. 
با این حال، وی اعلام کرد به دلیل جریان داشتن تحقیقات پولیس ضدتروریسم بریتانیا و همکاری نزدیک لندن با واشنگتن، از افشای جزئیات بیش‌تر معذور است.
هم‌زمان، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا، در گفتگو با شبکه فاکس‌نیوز با اتخاذ موضعی مشابه ادعا کرد که "دست خارجی" در این روی‌داد مشهود است و این موضوع نشان‌دهنده مواجهه واشنگتن با بازی‌گرانی چون ایران است که منافع آمریکا و متحدانش را هدف قرار می‌دهند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، بازداشت ۵ شهروند بریتانیایی ساکن لندن در نزدیکی پای‌گاه فیرفورد، پس از گزارش‌های مردمی مبنی بر حضور خودروها و افراد مشکوک صورت گرفت. 
هرچند پولیس در بازرسی خودروها مقداری بنزین کشف کرد، اما هیچ‌گونه مواد یا وسایل انفجاری یافت نشد و این ۵ مظنون پس از بازجویی اولیه با قید ضمانت آزاد شدند؛ اقدامی که حتی انتقاد و تعجب دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا را در پی داشت. 
با این وجود، مقامات بریتانیایی تاکید دارند که آزادی مشروط به معنای رفع اتهام نیست و تحقیقات قضایی و امنیتی هم‌چنان ادامه دارد.
از سوی دیگر، سفارت جمهوری اسلامی ایران در لندن هرگونه ارتباط تهران با این حادثه را به‌طور قاطع و شتاب‌زده رد نموده و ادعاهای مطرح‌شده را بی‌اساس و بخشی از فضاسازی‌های سیاسی خواند. 
لارنس تیلور، از مقامات ارشد پولیس ضدتروریسم بریتانیا نیز تایید کرد که تاکنون هیچ اتهام رسمی علیه مظنونان ثبت نشده است.

اتهامات اخیر مقامات بریتانیایی و آمریکایی علیه ایران را نمی‌توان روی‌دادی مجزا یا صرف یک پرونده جنایی-امنیتی محلی تلقی کرد. این تحرکات باید در زیرمتن روی‌کرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران و بازدارندگی منطقه‌ی آن تحلیل شود:

۱.نقش پای‌گاه فیرفورد در معادلات نظامی واشنگتن و لندن

پای‌گاه هوایی فیرفورد بریتانیا دهه‌ها است که به عنوان یکی از مهم‌ترین مقرها و ایست‌گاه‌های پیش‌تاز نیروی هوایی ایالات متحده در اروپا عمل می‌کند. این پای‌گاه کلیدی در ماه‌های اخیر، محل استقرار و پرواز بمب‌افکن‌های راهبردی آمریکا برای انجام مأموریت‌های پشتیبانی و عملیاتی علیه اهدافی در حوزه ایران و خاورمیانه بوده است. هم‌کاری‌های گسترده نظامی و اطلاعاتی سه‌جانبه میان بریتانیا، آمریکا و اسرائیل در سازمان‌دهی یا پشتیبانی از تحرکات علیه تهران، عملاً پای‌گاه‌های بریتانیایی و منطقه‌ی را به نقاطی حساس در منشور دفاعی ایران بدل کرده است.

۲.سیاست هشدار صریح و اهداف مشروع

مواضع رسمی تهران، به‌ویژه هشدارهای صریح صادرشده در ماه جولای، مبین یک اصل ثابت در سیاست امنیت ملی ایران است: "هر پایگاه، زیرساخت یا جغرافیایی، چه در منطقه خاورمیانه و چه در قاره اروپا که برای تسهیل، پشتیبانی یا اجرای هرگونه حمله یا تجاوز علیه خاک ایران در اختیار آمریکا، اسرائیل یا متجاوزان قرار گیرد، هدف مشروع و قطعی پاسخ نظامی ایران خواهد بود." این هشدار فراگیر نشان می‌دهد که ایران میان کشور مجری حمله و کشورهای ارایه‌دهنده تسهیلات یا پای‌گاه تفکیکی قایل نیست و هرگونه مشارکت در جنگ علیه خود را اقدام مستقیم خصمانه تلقی می‌کند.

۳.اتهام‌زنی پیش‌دستانه و فضاسازی سیاسی

در شرایطی که هیچ مدرک فیزیکی یا وسیله انفجاری در محل حادثه یافت نشده و مظنونان بریتانیایی نیز بدون ثبت اتهام رسمی با قید ضمانت آزاد شده‌اند، طرح شتاب‌زده نام ایران از سوی نخست‌وزیر بریتانیا و وزیر خارجه آمریکا، گمانه‌زنی‌ها را درباره اهداف سیاسی این مانور تبلیغاتی تقویت می‌کند. به نظر می‌رسد واشنگتن و لندن با گره زدن تحرکات مشکوک داخلی به ایران، در صدد مشروعیت‌بخشی به آرایش نظامی تهاجمی خود، انحراف افکار عمومی از نقش ائتلاف غربی-اسرائیلی در تصاعد تنش‌ها، و هم‌چنین فشار بر تهران برای انصراف از استراتژی پاسخ‌دهی به پای‌گاه‌های پشتیبان متجاوزین هستند.
جمع‌بندی
روی‌داد پای‌گاه فیرفورد، فارغ از ابعاد مبهم و ادعاهای اثبات‌نشده بریتانیا، نشان‌دهنده حساسیت فوق‌العاده وضعیت جاری است. تأکید تهران بر هدف قرار دادن تمامی پای‌گاه‌های منطقه‌ی و اروپایی تسهیل‌کننده تجاوز، نشان می‌دهد که انحصار جغرافیایی در جنگ احتمالی معنایی ندارد و کشورهایی نظیر بریتانیا که جغرافیای خود را در اختیار نیروهای آمریکایی قرار می‌دهند، ناگزیر مستقیم یا غیرمستقیم در معرض تبعات روی‌کرد بازدارنده ایران قرار خواهند گرفت.