تشدید تنشها در شبهجزیره؛ صنعا در واکنش به بیش از ۱۱۰۰ حمله هوایی ائتلاف، اهداف خود در عمق خاک سعودی را گسترش میدهد
با تداوم حملات هوایی جنگندههای ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی به خاک یمن، نیروهای مسلح مستقر در صنعا اعلام کردند که آمار حملات هوایی و راکتی به نقاط مختلف این کشور از آغاز موج جدید درگیریها از مرز ۱۱۰۰ مورد فراتر رفته است.
در واکنش به این وضعیت، مقامات یمنی ضمن محکوم کردن هدفگیری زیرساختهای غیرنظامی، بر آمادگی خود جهت اجرای عملیاتهای تلافیجویانه در عمق استراتژیک خاک عربستان تأکید کردند.
سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، در بیانیهی با اشاره به جزئیات این حملات اظهار داشت که در طول تنها ۲۴ ساعت گذشته، جنگندههای ائتلاف دستکم ۳۸ بار مناطق مسکونی و مواضع مختلف در ولایتهای تعز، صعده و حجه را آماج بمباران قرار دادهاند؛ حملاتی که منجر به جانباختن و مجروح شدن شماری از غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان شده است.
این تحولات نشاندهنده ورود بحران یمن به فازی فرسایشیتر و با ریسک تصاعد بالا است؛ شرایطی که در آن ریاض با گسترش دامنهی عملیات هوایی تلاش دارد معادلات میدانی را تغییر دهد، در حالی که صنعا بر تغییر توازن بازدارندگی از طریق هدفگیری مواضع حساس اقتصادی و نظامی در عمق مرزهای عربستان اصرار میورزد.
افزایش چشمگیر شمار حملات هوایی (فراتر از ۱۱۰۰ حمله) بیش از آنکه نشانگر تفوق نظامی ائتلاف باشد، بازتابی از ناکارآمدی ابزارهای هوایی در متوقفکردن تحرکات زمینی انصارالله است. شواهد میدانی نشان میدهد که انصارالله در جبهههای حساسی چون مأرب و محورهای شمالی و مرزی، توانستهاند با بهرهگیری از تاکتیکهای جنگ نامتقارن، استفاده هوشمندانه از توپوگرافی پیچیده یمن و تکیه بر شبکه نفوذ قبایلی، به پیشرویهای خود ادامه دهند یا مواضع تصرفشده را تثبیت کنند.
بمبارانهای فشرده هوایی ریاض عمدتاً با دو هدف دنبال میشود:
اول؛ کند کردن سرعت پیشروی نیروهای صنعا به سمت شریانهای حیاتی نفت و انرژی؛
دوم؛ وارد آوردن هزینه بر زیرساختهای شهری با هدف ایجاد فشار اجتماعی و فرسایش پایگاه مردمی حوثیها.
با این حال، تجارب سالهای گذشته نشان داده که حملات به ساحات مسکونی اغلب انسجام داخلی علیه تهدید خارجی را تقویت میکند.
هشدار صنعا مبنی بر "گسترش بانک اهداف" بر مبنای توانمندیهای بومیشده و تکاملیافته پهپادی و موشکی نیروهای یمنی استوار است.
معادلهی که حوثیها تعریف کردهاند، تغییر وضعیت از "دفاع منفعلانه" به "بازدارندگی تهاجمی" است.
نقاط ثقل اقتصادی عربستان (تأسیسات آرامکو، بنادر ساحل دریای سرخ و پایگاههای هوایی مانند ملک خالد در خمیسمشیط) در تیررس پهپادهای دوربرد (خانواده صماد) و موشکهای بالستیک نقطهزن (قدس و ذوالفقار) قرار دارند.
هرگونه ناامنی در فضای هوایی یا تأسیسات انرژی سعودی، مستقیماً اعتبار برنامههای توسعه اقتصادی، جذب سرمایهگذاری خارجی و پروژههای بلندپروازانه ریاض را با چالش امنیتی مواجه میسازد.
میتوان گفت که تحولات یمن دیگر یک درگیری محلی یا صرف دوجانبه نیست. پیشرویهای حوثیها و تثبیت کنترل آنها بر نوار ساحلی غرب و تنگه راهبردی بابالمندب، این گروه را به یک بازیگر تعیینکننده در امنیت کشتیرانی تجاری و صادرات انرژی جهان تبدیل کرده است.
صنعا بارها نشان داده که قادر است اهداف راهبردی را فراتر از خاک عربستان تعریف کند؛ موضوعی که قدرتهای غربی را در تنگنای امنیتی–سیاسی قرار میدهد.
همچنان از منظر منطقهی، تنش فزاینده میان صنعا و ریاض نشاندهنده شکنندگی فرآیندهای آتشبس و میانجیگریهای عمان است؛ مادامی که خواستههای بنیادی صنعا از جمله رفع کامل محاصره بنادر، بازگشایی فرودگاهها و پرداخت حقوق کارکنان از درآمدهای نفتی برآورده نشود، ریاض امنیت پایدار در مرزهای جنوبی خود را تجربه نخواهد کرد.
نتیجهگیری
موج جدید حملات ائتلاف و رسیدن آن به رقم ۱۱۲۳ مورد، نه تنها تغییر بنیادینی در جغرافیای کنترل میدانی به سود عربستان ایجاد نکرده، بلکه اراده صنعا را برای اجرای پاسخهای همسطح و حتی نامتقارن تقویت کرده است.
با تداوم حملات به زیرساختها، احتمال ورود به چرخهی تازه از حملات پهپادی–موشکی عمیق به تأسیسات صنعتی و زیربنایی عربستان سعودی بسیار بالا خواهد بود؛ امری که هزینه جنگ را برای ریاض بیش از پیش غیرقابل توجیه و طاقتفرسا میسازد.