تمدید دوماهه آتشبس تجاری واشنگتن و پکن زیر سایه تنشهای تایوان
دونالد ترامپ و شی جینپینگ، روئسای جمهوری آمریکا و چین، در دیداری رسمی در کاخ سفید توافق کردند که آتشبس تجاری میان دو کشور را به مدت دو ماه دیگر تمدید کنند. این اقدام با هدف ایجاد زمان بیشتر برای ادامه مذاکرات پیچیده اقتصادی انجام شده است.
به گفته اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، مهلت جدید تا ۲۰ جدی تعیین شده تا از انقضای زودهنگام چارچوب مذاکرات در ماه نوامبر جلوگیری شود.
با وجود تمدید این مهلت، پروندههای کلیدی و حساسی مانند بازنگری در تعرفهها، تعهدات چین برای خرید محصولات کشاورزی، صادرات عناصر خاکی کمیاب و محدودیتهای فنآوری همچنان بلاتکلیف مانده و به نشستهای بعدی موکول شدهاند.
ارزیابیها نشان میدهد که اگرچه پکن تاکنون ۲۵ میلیون تُن سویا از ایالات متحده خریداری کرده، اما از اجرای کامل تعهد ۱۷ میلیارد دلاری خود برای خرید سایر محصولات کشاورزی جامانده است.
در مقابل، واشنگتن نیز از کاهش حجم تحویل عناصر خاکی کمیاب توسط چین نسبت به مقادیر توافقشده انتقاد کرده است؛ روندی که در کنار حفظ تعرفههای موجود، فضای کار و سرمایهگذاری را برای فعالان اقتصادی مبهم نگه میدارد.
بخش عمدهی از اختلافات دو قدرت به مسایل ژئوپلیتیک، بهویژه وضعیت تایوان مربوط میشود. خبرگزاری شینهوا گزارش داد که شی جینپینگ در این نشست خواستار خویشتنداری و احتیاط بیشتر واشنگتن در قبال تایوان شده است؛ درخواستی که به باور تحلیلگران، فراتر از سیاست سنتی آمریکا مبنی بر "عدم حمایت از استقلال تایوان" تلقی میشود.
رییسجمهوری چین همچنین با اشاره به نظریه "تله توسیدید" درباره خطر رویارویی ناخواسته قدرتهای نوظهور و مسلط هشدار داد و بر ضرورت ایجاد سازوکارهای مدیریت بحران تأکید کرد.
در مقابل، دونالد ترامپ با تاکید بر پیمان دفاعی واشنگتن و توکیو، خاطرنشان کرد که همکاریهای پکن و واشنگتن باید صرف بر پایه منافع متقابل شکل گیرد.
اگرچه این دیدار تشریفاتی با رژه نظامی و پرواز جنگندهها همراه بود، اما دستاورد ملموس آن تنها به یک مهلت تنفس کوتاهمدت محدود شد. دستیابی به توافق جامع و پایدار، به برپایی نشستهای آتی در شنژن و میامی چشم دوخته است.
دیدار اخیر واشنگتن و پکن بیش از آنکه یک "توافق نهایی" باشد، یک "تنفس تاکتیکی" برای هر دو طرف است.
دیدار اخیر روئسای جمهوری آمریکا و چین را نباید یک "توافق نهایی" دانست، بلکه این تصمیم صرف یک "تنفس تاکتیکی" برای هر دو کشور است تا مانع از فروپاشی ناگهانی روابط تجاری شوند.
تمدید دوماههٔ آتشبس نشان میدهد که هر دو طرف با آسیبپذیریهای جدی مواجهاند؛ واشنگتن برای کاهش فشار بر کشاورزان و صادرات خود نیاز به صبوری پکن دارد، و در مقابل، چین نیز میکوشد با استفاده از اهرم "عناصر خاکی کمیاب"، زمان کافی برای مهار تحریمهای فناوری آمریکا به دست آورد.
از سوی دیگر، تأکید چین بر مفاهیمی چون "تله توسیدید" و خطوط قرمزی مانند وضعیت تایوان و محدودیتهای هوش مصنوعی، اثبات میکند که پکن تجارت را کاملاً با امنیت ملی خود گره زده است و تا زمانی که در این پروندهها امتیازی نگیرد، تعهدات مالی و خریدهای کشاورزی را به طور کامل اجرا نخواهد کرد.
در نهایت، موکول کردن تصمیمگیریها به نشستهای آتی در شنژن و میامی، تنها بحران را به آینده منتقل کرده است. این وضعیت "نه جنگ و نه صلح"، زنجیره تأمین جهانی و بازارهای بینالمللی را همچنان در سردرگمی و بلاتکلیفی نگه میدارد.