چرا توافق جدید مرزی میان پاکستان و چین، خشم هند را برانگیخته است؟

چرا توافق جدید مرزی میان پاکستان و چین، خشم هند را برانگیخته است؟

دهه‌هاست که حکومت هند از به رسمیت شناختن مرزهای مشترک میان پاکستان و چین در بخش‌های جنجالی و مورد مناقشه از رشته‌کوه‌های هیمالیا خودداری می‌کند؛ چرا که دهلی‌نو، این مناطق را بخشی از قلمرو حاکمیت خود می‌داند.

اما هفته‌ گذشته، مقامات اسلام‌آباد و پکن، خط مرزی میان خود را در قالب یک کمیسیون مشترک مرزی مورد تایید و امضا قرار دادند. دو کشور این توافق جدید را یک نقطه عطف تاریخی و کلیدی توصیف کرده و ابراز داشتند که این گام به تعمیق و گسترش همکاری‌های دوجانبه میان دو رقیب منطقه‌ی هند در عرصه‌های مدیریت مرزها، تبادلات تجاری و توسعه خطوط ارتباطی کمک شایانی خواهد کرد.

موضع تند و قاطع دهلی‌نو در قبال توافق پکن و اسلام‌آباد

در واکنش به این اقدام، دولت هند این توافق‌نامه را فاقد هرگونه مشروعیت و اعتبار قانونی خواند. مقامات دهلی‌نو صراحتاً اعلام کردند که مرز مشترک میان پاکستان و چین در مناطقی واقع شده که هند آن را بخشی از خاک خود می‌داند و به هیچ وجه آن را به رسمیت نمی‌شناسد. این تحول دیپلماتیک دقیقاً در برهه‌ی بسیار حساس و بحرانی از مناسبات منطقه‌ی رخ می‌دهد.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که هند و چین پس از سال‌ها تنش و درگیری‌های نظامی در امتداد خط کنترل واقعی (که به عنوان مرز جداکننده نیروهای دو کشور در بخش وسیعی از ارتفاعات هیمالیا به شمار می‌رود)، در تلاش بودند تا روابط دوجانبه خود را به ثبات برسانند. با این وجود، پکن و اسلام‌آباد هم‌زمان همکاری‌های خود را در بخش دیگری از این نوار مرزی که هند ادعای مالکیت بر آن دارد، به شدت توسعه می‌دهند.

راندیر جایش‌وال، سخن‌گوی وزارت امور خارجه هند، با اتخاذ موضعی تند در این باره گفت: هیچ مرز مشترکی میان پاکستان و چین وجود ندارد. بنابر همین اصل، ما این به اصطلاح کمیسیون مشترک را که فاقد هرگونه مبنای قانونی و حقوقی است، کاملاً رد و باطل می‌دانیم.

پیشینه تاریخی منطقه مورد مناقشه و دره شکسگام

این کمیسیون و توافقات صورت‌گرفته در آن، به مرزهای پاکستان و چین، به‌ویژه دره شکسگام مربوط می‌شود. شکسگام منطقه‌ی به وسعت تقریبی ۵۱۸۰ کیلومترمربع است که پاکستان در سال ۱۹۶۳ میلادی اداره و کنترل آن را به چین واگذار کرد. با این حال، هند هم‌چنان این دره را بخشی جدایی‌ناپذیر از قلمرو تحت حاکمیت خود در منطقه لاداخ می‌داند.