تنش در خط دیورند؛ ابعاد و پیامدهای درگیری تازه میان طالبان و پاکستان

تنش در خط دیورند؛ ابعاد و پیامدهای درگیری تازه میان طالبان و پاکستان

وقوع درگیری‌های مسلحانه تازه میان نیروهای طالبان و نظامیان پاکستانی در منطقه "سپینه شگه ولسوالی زازی اریوب ولایت پکتیا، بار دیگر شکنندگی امنیت در امتداد خط دیورند و عمق تیرگی روابط میان کابل و اسلام‌آباد را به نمایش گذاشت. 
منابع محلی تایید می‌کنند که این درگیری شام‌گاه یکشنبه (۲۹ سنبله) با تبادل آتش و استفاده از سلاح‌های سنگین آغاز شده است؛ روی‌دادی که اگرچه هنوز آمار دقیقی از تلفات آن منتشر نشده و مقام‌های رسمی طالبان نیز در قبال آن سکوت کرده‌اند، اما زمان‌بندی وقوع آن بسیار پرمعناست.
این رویارویی مرزی، دقیق یک روز پس از حمله خونین به مجتمع نظامی و مسجد "نیولاینز" در ولسوالی کوهات ایالت خیبرپختونخوا رخ می‌دهد؛ حمله‌ی که به کشته شدن دست‌کم ۳۱ تن انجامید و مسوولیت آن را شاخه "حافظ گل‌بهادر" (از فرماندهان پیشین تحریک طالبان پاکستان - TTP) بر عهده گرفت.

پاکستان مدعی است که حافظ گل‌بهادر و پای‌گاه‌های عملیاتی او در داخل خاک افغانستان مستقر هستند و طالبان افغان به این گروه‌ها پناه‌گاه امن داده‌اند. 
اسلام‌آباد بارها خواستار استرداد وی شده؛ مطالبه‌ی که هم‌واره از سوی حکومت طالبان تکذیب و رد شده است. 
درگیری مرزی پکتیا را می‌توان واکنش یا پیامد مستقیم این فشارها و تنش‌های سیاسی-امنیتی میان دو طرف دانست.

تنش‌های مرزی میان طالبان و پاکستان تنها به موضوع TTP محدود نمی‌شود. عدم پذیرش رسمیت خط دیورند از سوی طالبان، تلاش‌های پاکستان برای احداث تأسیسات مرزی و حصارکشی، و حساسیت‌های محلی هم‌واره به عنوان انبار باروتی عمل کرده که با کوچک‌ترین جرقه‌ی، نظیر حملات شبه‌نظامیان در داخل پاکستان، منفجر می‌شود.

تکرار این‌گونه درگیری‌های توپخانه‌ی و سنگین، نشان می‌دهد که مکانیسم‌های حل اختلاف مرزی و رایزنی‌های دیپلماتیک میان اسلام‌آباد و کابل کارایی خود را از دست داده‌اند. 
پاکستان در برابر حملات داخلی تحت فشار شدید سیاسی-امنیتی قرار دارد و طالبان نیز حاضر به پذیرش الزامات امنیتی مورد درخواست اسلام‌آباد نیستند؛ امری که منطقه مرزی را به عرصه تسویه‌حساب‌های نظامی بدل کرده است.
نتیجه‌گیری:
تداوم درگیری‌ها در پکتیا و روی‌دادهای مشابه، نشان‌دهنده ورود روابط طالبان و پاکستان به مرحله‌ی از "تنش پردامنه و کنترل‌نشده" است. تا زمانی که دو طرف به یک الگوی مشترک در مدیریت امنیت مرزی و تعریف مشخص از گروه‌های شبه‌نظامی دست نیابند، خط دیورند هم‌چنان کانون بحران و درگیری‌های فزاینده باقی خواهد ماند.