از آسمان مکه تا آب‌راه باب‌المندب؛ تقلا‌های ریاض برای مذهبی‌سازی نبرد یمن پس از انفعال واشنگتن

از آسمان مکه تا آب‌راه باب‌المندب؛ تقلا‌های ریاض برای مذهبی‌سازی نبرد یمن پس از انفعال واشنگتن
  
عربستان سعودی در سایه ناکامی از جلب حمایت نظامی آمریکا و بن‌بست در برابر قدرت فزاینده انصارالله در آب‌راه‌های بین‌المللی، به سناریوی قدیمی "حمله به کعبه" متوسل شده است.

ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی بار دیگر با طرح ادعایی جنجالی مدعی شد که یک فروند پهپاد هجومی متعلق به جنبش انصارالله یمن را در آسمان مناطق جنوبی مکه مکرمه شناسایی و سرنگون کرده است. ترکی المالکی، سخن‌گوی این ائتلاف، بلافاصله این رخداد را "تعرض به مقدسات مسلمانان و قبله اهل ایمان" توصیف کرد؛ ادعایی که با صدور سریع بیانیه‌ی از سوی سازمان هم‌کاری اسلامی نیز همراه شد تا این اقدام را "گناهی نابخشودنی" معرفی کند.

در مقابل، مقامات نظامی صنعا این اتهامات را شدیداً و قاطعانه رد کرده و آن را ناشی از ورشکستگی تبلیغاتی ریاض دانستند. 
سرتیپ یحیی سریع، سخن‌گوی نیروهای مسلح یمن، با تأکید بر این‌که اماکن مقدسه مکه و مدینه خط قرمز تغییرناپذیر یمنی‌هاست، تصریح کرد که تمامی اهداف موشکی و پهپادی ارتش یمن تنها مراکز استراتژیک نظامی و شریان‌های اقتصادی وابسته به ائتلاف متجاوز هستند که فرسنگ‌ها با حریم مذهبی فاصله دارند. 
وی تأکید کرد که عملیات‌های تلافی‌جویانه اخیر، پاسخی ناگزیر به بیش از ۴۵۰ حمله هوایی ارتش سعودی به خاک یمن در روزهای گذشته و سرنگونی یک فروند جنگنده پیش‌رفته ائتلاف بر فراز ولایت مأرب بوده است.

ردیابی بیانیه‌های مقامات سعودی نشان می‌دهد که ریاض بار دیگر به یک تاکتیک روانی و تبلیغاتی پرمخاطره روی آورده است.
  
به باور تحلیل‌گران منطقه‌ی، عربستان سعودی در شرایطی که دستاوردهای نظامی‌اش در یمن به بن‌بست رسیده، با طرح ادعای واهی "هدف قرار گرفتن خانه خدا"، در پی تحریک افکار عمومی جهان اسلام و تحریک احساسات مشترک مذهبی بیش از یک و نیم میلیارد مسلمان است. هدف نهایی ریاض از این سناریوسازی حساس، ایجاد یک اجماع سیاسی-مذهبی از طریق نهادهایی چون سازمان همکاری اسلامی است تا بدین‌وسیله بار سنگین مشروعیت‌زدایی از صنعا را افزایش داده و فشارهای خردکننده دیپلماتیک را علیه حوثی‌ها ساماندهی کند.

هم‌چنان این جوسازی‌های رسانه‌ی در حالی شدت می‌گیرد که محاسبات استراتژیک عربستان در اتکا به چتر امنیتی ایالات متحده با شکست تاریخی مواجه شده است. ریاض هم‌واره امیدوار بود که در بزن‌گاه‌های حساس، واشنگتن مستقیماً دست به اقدام کوبنده نظامی علیه انصارالله بزند؛ اما پاسخ‌های سرد و دست‌رد کاخ سفید به درخواست‌های ریاض برای درگیری مستقیم، این امید را کاملاً برباد داد. 

روی‌کرد محافظه‌کارانه واشنگتن و بی‌میلی آمریکا به ورود به باتلاقی دیگر در خاورمیانه، سعودی‌ها را به این واقعیت تلخ رسانده که واشنگتن دیگر شریک امنیتی مطلقی در روزهای بحران نخواهد بود. 
همین انزوای امنیتی، سران ریاض را ناچار کرده است تا به جای قدرت آتش آمریکایی، به ساخت پرونده‌های مذهبی علیه صنعا پناه ببرند.

عامل دومی که ریاض را در موقعیت انفعالی شدیدی قرار داده، پیش‌رفت‌های میدانی و ژئوپلیتیکی شگفت‌انگیز انصارالله است. نیروهای یمنی با تثبیت جای‌گاه نظامی خود و گسترش دایره عملیات‌ها به تنگه راه‌بردی باب‌المندب و دریای سرخ، شریان‌های کشتیرانی و تجارت جهانی را تحت تأثیر جدی قرار داده‌اند.

تسلط بالفعل صنعا بر این گذرگاه حیاتی بین‌المللی، فراتر از عربستان، قدرت‌های غربی و در رأس آنها آمریکا را با چالش امنیت انرژی و بحران اقتصادی مواجه ساخته است. 
ناتوانی ناوگان‌های ائتلاف و پشتیبانان بین‌المللی‌اش در مهار معادلات نوین باب‌المندب، ابتکار عمل راهبردی را به دست نیروهای یمنی داده است. 

جمع‌بندی
توسل ریاض به ادعای هجوم به مکه، بیش از آنکه نمادی از تهدید امنیتی واقعی باشد، بازتابی از "بن‌بست استراتژیک" پادشاهی سعودی است. عربستان که نه توانسته موازنه میدانی را در زمین نبرد تغییر دهد، نه پشتوانه قاطع نظامی از واشنگتن دریافت کرده و نه راهکاری برای مقابله با اقتدار دریایی انصارالله در باب‌المندب یافته، اکنون آخرین تیر ترکش تبلیغاتی خود را رها کرده است؛ تلاشی فرسایشی برای تبدیل یک باخت نظامی و ژئوپلیتیک به یک فریاد مظلوم‌نمایی در صحن مقدسات اسلامی.