اتهام‌زنی زلنسکی ازکارشکنی روسیه در پی سفر نمایندگان ترامپ

اتهام‌زنی زلنسکی ازکارشکنی روسیه در پی سفر نمایندگان ترامپ

در روزهای گذشته، نمایندگان ویژه دونالد ترامپ با سفر به مسکو و کی‌یف، تلاش‌هایی را برای پایان دادن به جنگ اوکراین آغاز کرده‌اند؛ اما هم‌زمان با این اقدامات دیپلماتیک، روسیه با حملات هوایی خود، به ویژه به فرودگاه‌های کی‌یف، این روند را با چالش مواجه کرده و زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین، مسکو را به تلاش برای مختل کردن این مذاکرات متهم کرده است.

سفر نمایندگان ویژه دونالد ترامپ به مسکو و کی‌یف، نشان‌دهنده یک تلاش دیپلماتیک جدید با هدف پایان دادن به جنگ در اوکراین است. این اقدام، به ویژه با توجه به سابقه ترامپ در اتخاذ روی‌کردهای غیرمتعارف در سیاست خارجی، حایز اهمیت است. 
با این حال، هم‌زمانی این سفر با حملات هوایی روسیه به اوکراین، پیچیدگی‌های این مذاکرات را دوچندان کرده و اتهام‌زنی زلنسکی مبنی بر تلاش روسیه برای کارشکنی در دیپلماسی، این تنش‌ها را تشدید کرده است.

اگر ایالات متحده بخواهد اوکراین را به واگذاری امتیازات ارضی اندک به روسیه ترغیب کند، سناریوهای مختلفی قابل تصور است.
از جمله این احتمال که روسیه در ازای امتیازات ارضی اوکراین، با آمریکا در زمینه متقاعد کردن ایران برای پذیرش شروط خاص (مانند آزادسازی تنگه هرمز یا توقف غنی‌سازی هسته‌ی) هم‌کاری کند، بسیار زیاد است؛ اما بستگی به اهداف استراتژیک هر دو کشور دارد.
منافع روسیه: در حال حاضر، روسیه با توجه به تحریم‌های گسترده غرب، به دنبال حفظ روابط با ایران به عنوان یک شریک اقتصادی و سیاسی است. اگر واگذاری امتیاز از سوی اوکراین به نفع روسیه تمام شود و این کشور بتواند جای‌گاه خود را در اوکراین تثبیت کند، ممکن است حاضر به هم‌کاری با آمریکا در قبال ایران باشد، به شرطی که این هم‌کاری منافع کلی روسیه را تامین کند و به تضعیف بیش‌تر آن منجر نشود.
منافع آمریکا: آمریکا نیز با توجه به چالش‌های ناشی از برنامه هسته‌ی ایران و تهدیدات امنیتی در منطقه، به دنبال راه‌هایی برای مهار این برنامه است. هم‌کاری روسیه می‌تواند به عنوان یک اهرم فشار بر ایران عمل کند، اما آمریکا باید مراقب باشد که این هم‌کاری به تقویت موقعیت روسیه در برابر غرب منجر نشود.

عدم هم‌کاری روسیه: در صورتی که روسیه احساس کند واگذاری امتیاز از سوی اوکراین برایش کافی نیست یا هم‌کاری با آمریکا در قبال ایران، منافع استراتژیک‌اش را به خطر می‌اندازد، ممکن است از این هم‌کاری خودداری کند. هم‌چنین، اگر ایران به عنوان یک اهرم فشار برای روسیه تلقی شود، ممکن است مسکو ترجیح دهد این اهرم را حفظ کند.

استفاده ابزاری از اوکراین و ایران:

این نکته که آیا آمریکا و روسیه در حال حاضر از اوکراین و ایران به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کنند، تا حد زیادی درست است.

برای آمریکا، حمایت از اوکراین به معنای تضعیف روسیه و جلوگیری از گسترش نفوذ این کشور در اروپای شرقی است. در مقابل، روسیه از جنگ اوکراین برای نشان دادن ضعف غرب و ایجاد بی‌ثباتی در نظم بین‌المللی استفاده می‌کند.
هم‌چنان برای آمریکا، برنامه هسته‌ی ایران و فعالیت‌های منطقه‌ی آن به یک نگرانی امنیتی محسوب می‌شود؛ به خصوص در بحبوحه انتخابات میان‌دوره‌ی آمریکا. اما تلاش برای مهار این برنامه از طریق مذاکره یا فشار، بخشی از استراتژی آمریکا در خاورمیانه است. برای روسیه، ایران یک شریک استراتژیک در برابر غرب و منبعی برای فروش نفت و تسلیحات است. مسکو ممکن است از روابط خود با ایران برای کسب امتیاز از غرب در پرونده‌های دیگر، از جمله اوکراین، استفاده کند.
جمع‌بندی

این.که آیا آمریکا و روسیه بر سر اهرم ایران به توافق برسند، به مجموعه پیچیده‌ی از منافع متقابل، اهداف استراتژیک و تحولات میدانی بستگی دارد. 
واگذاری احتمالی امتیاز از سوی اوکراین، تنها یک عامل در این معادله خواهد بود. در حال حاضر، هر دو کشور به دنبال حداکثر کردن منافع خود از طریق روابط با اوکراین و ایران هستند و هرگونه هم‌کاری احتمالی، تابعی از چانه‌زنی‌های گسترده‌تر و سنجش دقیق منافع ملی خواهد بود.

این تحلیل نشان می‌دهد که دیپلماسی در بحبوحه جنگ، بسیار پیچیده و چندوجهی است و هرگونه راه‌حل، نیازمند در نظر گرفتن تمامی جوانب و منافع بازیگران اصلی خواهد بود.